“Ertesi gün hapı her ilişkiden sonra kullanılır mı?” sorusu, düzenli bir korunma yöntemi kullanmayan veya korunmayı unutan bireyler tarafından merak edilir. Ertesi gün hapı, acil ve istisnai durumlarda istenmeyen gebeliği önlemek için tasarlanmış bir acil kontrasepsiyon ilacıdır. Bu ilaç, hormonal dengeye belirgin bir şekilde etki eden moleküller içerir ve düzenli bir birincil doğum kontrol yöntemi olarak kullanılmak üzere tasarlanmamıştır. İlacın her korunmasız ilişkiden sonra ertesi gün hapı olarak, yani sık sık kullanılması; hem ilacın etkinliği hem de kullanıcının genel sağlığı ve hormonal dengesi açısından olumsuz sonuçlar doğurabilir. Bu içeriğimizde, acil kontrasepsiyonun tekrar tekrar kullanımının olası etkilerini ve ilacın doğru kullanım amacını bilimsel veriler ışığında ele alacağız.
İçerikler (Gizle)
Ertesi Gün Hapı Her İlişkiden Sonra Kullanılır mı?
Her İlişkiden Sonra Ertesi Gün Hapı Almak Koruyuculuğu Etkiler mi?
Ertesi Gün Hapının Sık Kullanımının Olası Etkileri Nelerdir?
Her İlişkiden Sonra Ertesi Gün Hapı Almanın Vücudun Hormon Dengesine Etkisi Nedir?
Ertesi Gün Hapı Düzenli Korunma Yöntemi Yerine Geçer mi?
“Ertesi gün hapı her ilişkiden sonra kullanılır mı?” sorusunun yanıtı, kesinlikle hayır şeklindedir. Ertesi gün hapı, büyük sağlık kuruluşları tarafından birincil veya düzenli kontrasepsiyon yöntemi olarak kullanım için önerilmez. İlaç, yalnızca diğer kontrasepsiyon yöntemlerinin başarısız olduğu durumlarda veya hiçbir yöntemin kullanılmadığı acil durumlarda alınmalıdır. Bu ilaçlar yalnızca acil durumlarda kullanılması halinde oldukça güvenlidir. Fakat kullanım alışkanlık haline getirilmemeli, sürekli bir doğum kontrol yöntemine dönüştürülmemelidir. Sürekli bir kullanım olmadığı takdirde ertesi gün hapı ilişkiden hemen sonra alınabilir. 1
Genel olarak ertesi gün hapları iki ana türdür. Bunlar levonorgestrel ve ulipristal asetat adlı molekülleri içeren haplar şeklindedir. Her iki ertesi gün hapı türü de, günlük doğum kontrol haplarına oranla hormonal denge üzerinde daha belirgin etki oluşturması gerektiğinden daha yüksek dozda etken madde içerir. Böylece vücutta yumurtlamayı baskılayıcı bir etki oluşturularak gebelikten korunma sağlanabilir. Ancak bu yöntemin bir acil yöntem olduğu ve rutin doğum kontrol yöntemleri gibi bir koruyuculuk sağlamayacağı unutulmamalıdır. Özellikle her cinsel ilişkiden sonra ertesi gün hapı almak gibi çok sık bir kullanım halinde uzun vadeli, düzenli yöntemlerin sağladığı koruma düzeyine ulaşılması mümkün değildir. 1 2
Ertesi gün hapının sık kullanımı, düzenli bir doğum kontrol yöntemi olarak kullanıldığı takdirde önerilen bir uygulama değildir. Her ilişkiden sonra ertesi gün hapı alımı, düzenli kullanılacak herhangi bir doğum kontrol yöntemi kadar etkili olmayacaktır. Çünkü ertesi gün hapının etki mekanizması, ovulasyonu inhibe etmesi veya geciktirmesi şeklindedir. Ovulasyon sürecinin hap alınmadan önce gerçekleşmiş olması halinde, gebelik riski gündeme gelebilir. Doğum kontrol hapların etkinlik oranı %99'lara ulaşabilirken, acil hapın etkinliği ilişki zamanına göre %75 ila %99 arasında değişir, kullanım zamanı geciktikçe ise ovulasyonun gerçekleşmiş olma olasılığı nedeniyle bu oran hızla düşer. Acil kontrasepsiyon haplarının kullanım sıklığına ilişkin belirlenmiş bir limit yoktur. Aynı döngü içerisinde birden fazla kez kullanımı mümkündür. Fakat acil kontrasepsiyon, nadiren uygulanması gereken bir yöntemdir. Hiçbir şekilde normal bir kontraseptif yöntemin yerini alamaz. Böyle bir durumda düzenli bir doğum kontrol yöntemine geçiş önerilir. 3 8
Ertesi gün hapları yalnızca acil durumlarda kullanıldığı takdirde oldukça güvenlidir. Ancak hapların çok sık ve tekrarlanan kullanımı, akut yan etkilerin yanı sıra uzun vadede bazı rahatsızlıklara yol açabilir. Bu olası etkilerden bazıları şunlardır: 4
Ertesi gün hapı, düzenli doğum kontrol haplarına oranla daha yüksek etken madde içeriğine sahiptir. Çok sık kullanım, hormonların üretimini düzenleyen hipotalamus, hipofiz bezi ve yumurtalık ekseninde sürekli olarak kafa karışıklığı yaratır. Bu eksen adet döngüsünü, ruh halini ve diğer temel vücut fonksiyonlarını düzenler. Ertesi gün haplarında bulunan progestin veya progesteron reseptör modülatörü alımı, beyinden yumurtalıklara yumurtlama emri gönderilmesini engelleyerek yumurtlamayı baskılar. Bu sürecin sürekli olarak kesintiye uğratılması, doğal hormonal ritmin bozulmasına ve düzensiz kanamalara neden olabilir. Hormonal dalgalanmaların sık yaşanması, bazı kullanıcılarda ruh hali değişiklikleri, hassasiyet veya depresif duygudurumuna yol açabilir. Ayrıca uzun vadede vücut, ilacın içerdiği moleküllere tepki vermeye başlayarak hormonal dengeyi daha karmaşık hale getirebilir. Bu nedenle, riskleri en aza indirmek için bir sağlık uzmanıyla görüşerek kalıcı bir doğum kontrol yöntemi bulmak önemlidir. 5
Ertesi gün hapı, kesinlikle düzenli korunma yöntemi yerine geçmez, geçmemelidir ve geçmesi durumunda ciddi sağlık risklerini ve gebelik riskini beraberinde getirebilir. Bilimsel sağlık otoriteleri, acil kontrasepsiyonun birincil kontrasepsiyon olarak kullanılmaması gerektiği konusunda net bir uyarı yapmaktadır. Bunun temel nedenleri şunlardır:
Unutmamak gerekir ki, “Ertesi gün hapı ilişkiden sonra alınır mı?” ve “Ertesi gün hapı ilişkiden sonra içilir mi?” sorularının cevabı evet olsa da, bu bir acil durum çözümüdür.
Çok sık veya her ilişkiden sonra içilen ertesi gün hapı, bir korunma yöntemi yerine geçemez. Böyle bir durumda aile hekimine veya jinekoloğa başvurularak düzenli kullanılabilecek doğum kontrol yöntemleri değerlendirilmeli, mevcut yöntemlerden uygun olan bir tanesine geçiş yapılmalıdır.
Ertesi gün haplarının kullanımına dair merak ettiğiniz farklı konular için “Ertesi gün hapı yaş sınırı var mı?”, “Ertesi Gün Hapı Ne Kadar Süre Kullanılmalı?”, “Ertesi Gün Hapı Ödem ve Şişkinliğe Neden Olur mu?” ve “Ertesi Gün Hapı Eczaneden Reçetesiz Satın Alınabilir mi?” başlıklı içeriklerimizi de ziyaret edebilirsiniz.
Uyarı: Bu metin tüketicileri konu özelinde objektif bir şekilde bilgilendirme amaçlı yazılmıştır.
Kaynakça:
Önerilen Bloglar
Ertesi Gün Hapı Unutulursa Ne Yapılmalı?
Ertesi gün hapları, korunmasız ilişki sonrasında ovülasyonu geciktirmeyi ya da engellemeyi amaçlar.
Devamını OkuErtesi Gün Hapı İlişkiden Önce Alınırse Ne Olur?
“Ertesi gün hapı ilişkiden önce alınır mı?” sorusu, ilişki öncesinde gebelik riskini tamamen ortadan kaldırmak isteyen bireyler tarafından sıkça sorulur.
Devamını OkuErtesi Gün Hapının Psikolojik Yan Etkileri Var mı?
Ertesi gün hapı, acil bir gebelik koruma yöntemidir. Cinsel ilişki sonrası kullanılır ve ertesi gün hapı etken maddesi sayesinde yumurtlamayı geciktirerek ya da önleyerek gebelik riskinin azalmasını sağlayabilir.
Devamını Oku